Özgeçmiş

Özgeçmişin birçok adı vardır. Özellikle İngilizce dil alanında Curriculum Vitae (CV) olarak tanımlanmaktadır. Dikkat: Lâtince olan bu terim İngilizce, yani "si-vi" olarak telâffuz edilmektedir. Son zamanlarda bazıları, özgeçmişin İngilizcesi olan "Resümee" karşılığını da kullanmaktadır. Özgeçmiş, başvurunun hakkındaki önemli bilgileri, yeteneklerini, becerilerini ve performanslarını ortaya koyarak vurgulayabileceğin en önemli öğesidir.

Özgeçmişin ve ön yazının bazı şeklî ölçütleri yerine getirmesi ve özenle yazılmış olmaları gereklidir. Çünkü bunlar yüz yüze bir görüşmeye davet edilmenin yolunu açan anahtarlardır.

Personel departmanları her zaman zaman baskısı altındadır; açık bir staj yeri veya iş pozisyonu için giderek daha fazla sayıda aday başvuruda bulunmaktadır. Firmalara ulaşan özgeçmiş sayısının çokluğu nedeniyle belgeler çoğu zaman sadece kısaca gözden geçirilmektedir. Tüm personel departmanlarının talepleri aynı doğrultudadır. Adayın motivasyonu ve yeterliliği konusundaki bilgilerin kısa ve öz olmasını istemektedirler.

Bu yüzden, özgeçmişini kısaca göz atılarak  -yaklaşık 1 dakika-  becerilerin ve yeterliliğin konusunda fikir edinilmesini sağlayacak şekilde kaleme almaya özen göstermelisin. Bu bağlamda personel departmanı yöneticisinin işini kolaylaştırmak amacıyla özgeçmişinin başına sakınmadan ve çekinmeden bir bilgi kutusu koyarak bunu "Temel Yetenekler ve Profil" olarak adlandırıp bu kutunun içine kısaca sonraki sayfadaki tüm alt başlıklarda anlatmak istediklerini maddeler hâlinde sıralayabilirsin. Bu uygulama son zamanlarda oldukça rağbet görmektedir.

Özgeçmişinin Analizi

Daha önce hazırlamış olduğun bir özgeçmişin var mı? Eğer varsa bunun güncel olup olmadığını, şeklî koşulların yerine getirilip getirilmediğini ve başvuruda bulunduğun staj yerinin veya iş pozisyonu için öngörülen talepleri karşılayıp karşıamadığını bir kez daha dikkatlice gözden geçir.

Uyman Gereken Şeklî Ölçütler

  • Özgeçmiş açık ve anlaşılır bir şekilde yapılandırılmış mı? Kolay okunabiliyor mu? 
  • Hakkındaki son bilgileri içeriyor mu? 
  • Kaliteli ve A4 formatında bir kâğıda basılmış mı? 
  • Uslûp ve mizanpaj kabul edilmek istediğin staj yerine / iş pozisyonuna uygun mu? 
  • Özgeçmişinin grameri doğru mu, yazım hatası var mı? 
  • Bunu PDF formatında kaydedip gönderebilir misin?

İçeriksel Ölçütler

  • Eğer bir eğitimi veya öğrenimi tamamlamışsan, özgeçmişin meslek hayatının bir özetini içeriyor mu? 
  • Buradan meslekî hedeflerin ile ilgili düşüncelerin anlaşılıyor mu? 
  • Meslekî hedeflerin ile doğrudan bağlantılı önemli yeteneklerini vurguluyor mu? 
  • Deneyimlerin ve yeterliliklerin "anahtar kavramlarla" vurgulanıyor mu?

Kronolojik Özgeçmiş

Adı üstünde: Kronolojik özgeçmiş, belli bir zaman sıralamasını takip eden bir tarihçe gibi yazılmaktadır. Bununla birlikte sıralamayı baştan sona veya sondan başa doğru düzenleyip düzenlemeyeceğine kendin karar verebilirsin. Başka bir deyişle özgeçmişinde baştan (ilköğretim okulundan) başlayarak sona doğru (mezuniyet, hâlen çalıştığın iş yeri vs.) veya günümüzden başlayarak geçmişe doğru okula başladığın tarihe kadar uzanan bir sıralamayı takip edebilirsin.  Personel departmanlarının yöneticileri, hâlihazırdaki faaliyetin veya çalışmanın yeni işe uygun olup olmadığını daha kolay kontrol edebildikleri için genellikle ters sıralamayı (yani üstte son durumun ile ilgili bilgiler ve altta da okula başladığın tarih) tercih etmektedir.

Özgeçmişin Yapısı ve İçeriği

  • Gerektiğinde kapak sayfası kullanılmalıdır. 
  • Soyadı, adı, adresi, telefon numarası, cep telefonu ve e-posta adresi 
  • Kişisel bilgiler: Doğum tarihi, doğum yeri ve medenî hâli 
  • Bilgi kutusu: Temel yetenekler ve profil 
  • Okul eğitimi 
  • Gerektiğinde meslek eğitimi 
  • Gerektiğinde ek yeterlilikler, eğitim ve ileri eğitim 
  • Diller ve diğer bilgiler 
  • Üyelikler 
  • Hobiler

Başvuru Fotoğrafı

İyi ve eksiksiz bir özgeçmişte iyi bir başvuru fotoğrafı bulunur. Böylece okuyucu senin hakkında ilk izlenimini edinir. Başvuru fotoğrafındaki ifadenin kişiliğine uygun olması gerekir. Sadece güncel fotoğraflar kullanılmalıdır. Başvuru fotoğrafı vesikalık bir fotoğraftan daha büyük olmalıdır. Boyutları yaklaşık olarak en az 4 x 6 cm olmalıdır. Fotoğrafın meslek dalına uygun olmasına dikkat edilmelidir.

Başvuru fotoğrafının siyah - beyaz veya renkli, kare, dikine veya yatay formatta olup olmayacağına kendin karar verebilirsin.

Fotoğraf kâğıdın üzerine sıkıca yapıştırılmalıdır (hiçbir işveren zamanını kayan ataçlarla ve gevşek fotoğraflarla harcamak istemez). Eğer başvuru geri gönderilecek olursa masraflardan tasarruf etmek için resmini sorunsuz bir şekilde yerinden çıkararak yeniden kullanmana imkân veren özel bir yapıştırıcı da kullanabilirsin.

E-posta ve Internet Yoluyla Özgeçmiş

Son zamanlarda birçok firma adaylarını internet üzerinden aramaktadır. Firmanın web sitesinde ("Kariyer" veya "Açık Pozisyonları" vs. gibi başlıklar altında) sunulan iş imkânlarını bulabilirsin. Hatta bazen elektronik başvurular için hazır formlar bile yayınlanmaktadır. Bu hazır formları kullanarak kendi başvurularını düzenlemek zorunda kalmayabilirsin.

Ayrıca internette aday profillerin doğrudan girilebildiği büyük iş borsaları da bulunmaktadır.

İlgili firmaların personel departmanı çalışanları iş koluna göre bir talep profili çıkararak söz konusu meslekle ilgili bir liste düzenlemektedir. Bunun anlamı şudur: Örneğin bir otomobil mekatronikçisi olarak başvuruda bulunuyorsan, mutlaka otomotiv sektörüne özgü kavramları kullanmalısın. Böylece elektronik arama ilgili yeterliliklerin senin başvurunda bulunma olasılığını daha da artırmış olursun.

Bir Otomonil Mekatronikçisi İçin Meslekî Kavram Örnekleri

  • Onarım 
  • Bakım 
  • Aletler 
  • Sanatkârlık becerileri 

Bazı personel departmanları, özgeçmişlerin ve ön yazıların e-posta yoluyla gönderilmesini istemektedir.

Ön yazının ve özgeçmişin Word formatında göndrilmesi durumunda bazı biçimlendirmelerin, madde sıralamalarının, altı çizili pasajların vs. kayması ihtimali söz konusu olabilmektedir. Ön yazının ve özgeçmişin alıcıya elektronik olarak istenen kalitede ulaşmasını güvence altına alabilmek için, dosyalarını mutlaka PDF formatına dönüştürdükten sonra göndermen gerekir.  İnternette freeware (ücretsiz) PDF dönüştürme programları bulabilirsin.

Başvurunun E-Posta Yoluyla Gönderilmesi İle İlgili Önemli Hususlar

  • Her iki belgeyi, yani ön yazıyı ve özgeçmişi PDF formatına dönüştürmelisin. 
  • Özgeçmişi ve ön yazıyı tek bir e-posta olarak göndermelisin. 
  • Konu satırında iş pozisyonunu ve varsa referans numarasını belirtmelisin.